Hasta Bilgilendirme

Rüyaları Yaşamak: REM Uykusu Davranış Bozukluğu

Rüya uykusu sırasında kaslarımız normalde gevşer ve hareketsiz kalırız. Bu kilit bazı kişilerde açılır; kişi gördüğü rüyayı bedeniyle yaşamaya başlar — bağırır, savurur, yataktan fırlar. Tablo çoğu zaman yıllarca "kötü rüya" sanılarak geçiştirilir; oysa hem kişinin kendisi hem yatak arkadaşı için yaralanma riski taşır ve nedeninin araştırılması gerekir. Aşağıdaki infografik, tabloyu tanımayı, alınabilecek güvenlik önlemlerini ve ne zaman uzmana başvurulması gerektiğini özetlemektedir.

REM uykusu davranış bozukluğunu anlatan infografik. Birinci bölümde tablonun nasıl göründüğü ve ne kadar sık görüldüğü açıklanmaktadır: konuşma, bağırma, küfretme, kolunu savurma, tekme atma ve yataktan fırlama görülür; davranışlar çoğunlukla kovalanma ya da saldırıya uğrama içerikli rüyalara eşlik eder ve kişi uyandığında rüyayı hatırlar; orta ve ileri yaş nüfusta uyku testiyle doğrulanmış sıklık yaklaşık yüzde 1 düzeyinde, yani yaklaşık her 100 kişiden biridir ve erken yaşta başlayanlarda tablo daha hafif seyreder; etkilenenlerin yaklaşık yarısı kendi davranışlarının farkında değildir, durumu genellikle yatak arkadaşı fark eder ve bu nedenle yakının anlattıkları tanı için belirleyicidir. İkinci bölüm güvenlik önlemlerini sıralamaktadır, çünkü en acil konu yaralanmadır: yatak çevresindeki sivri köşeli mobilya, cam, lamba ve sert nesneler uzaklaştırılmalı; yatağı alçaltmak veya yanına minder ya da şilte koymak düşme yüksekliğini azaltır; yataktan fırlama öyküsü varsa pencerelerin kilitli olması önemlidir; yatak arkadaşının yaralandığı durumlarda geçici olarak ayrı yatmak makul bir önlemdir; alkol ve uykusuzluk atakları sıklaştırabileceği için kaçınılmalıdır; ilaç tedavisi seçenekleri vardır ve bu karar uyku hekimine aittir. Üçüncü bölümde tanının nasıl konduğu anlatılmaktadır: tanı videolu uyku testiyle konur ve testte rüya uykusu sırasında kas gevşemesinin kaybolduğu gösterilir, yalnızca anlatıya dayanarak tanı konmaz; uyku apnesine bağlı uyanmalar, gece korkusu, uyurgezerlik ve bazı nöbet tipleri benzer görünebilir ve bunların ayrılması tedaviyi değiştirir; bu tablo bazı sinir sistemi hastalıklarına ya da narkolepsiye eşlik edebilir, ayrıca bazı antidepresan ilaçlarla ortaya çıkabilir veya belirginleşebilir, ancak ilaçlar asla kendi başına bırakılmamalı ve durum hekime bildirilmelidir. Son bölümde ne zaman ve nereye başvurulacağı sıralanmaktadır: yakının uykuda bağırma, konuşma ya da kolları savurma bildirmesi; uykuda kendine ya da yatak arkadaşına zarar verilmesi; yataktan düşme veya fırlama, tek bir kez olsa bile; yeni bir ilaca başladıktan sonra ortaya çıkması; horlama, solunum duraklaması ya da gündüz aşırı uykululuğun eşlik etmesi. Başvururken yakının gözlemleri, varsa kısa bir kayıt ve kullanılan tüm ilaçların listesi götürülmelidir.

Görseli büyütmek için tam boyutta açabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Uykuda bu tür davranışlar tarifleniyorsa bir uyku bozuklukları merkezine ya da nöroloji uzmanına başvurunuz — benzer görünen ve tedavisi farklı olan başka durumlar vardır, bu nedenle tanının videolu uyku testiyle konması gerekir. Görseldeki güvenlik önerileri genel niteliktedir ve kişiye göre hekiminizle birlikte düzenlenmelidir. Tablonun bazı ilaçlarla ortaya çıkabildiği bilinmektedir; ancak hiçbir ilacı hekiminize danışmadan bırakmayınız, durumu hekiminize bildirmeniz yeterlidir. Uykuda kendinizi ya da yakınınızı yaraladıysanız değerlendirmeyi ertelemeyiniz.

← Ruh sağlığı hakkında bölümüne dön