Prof. Dr. Mehmet Yücel Ağargün ← Ruh sağlığı hakkında
Hasta Bilgilendirme

Vücut Saatiniz ve Ruh Sağlığınız: Akşamcıl Olmanın Psikolojik Etkileri

Herkesin uykuya ve uyanıklığa yatkın olduğu saatler farklıdır; buna kronotip deniyor. Gece geç saatlerde daha canlı olan "akşamcıl" kişilerde bazı ruhsal sorunların daha sık görüldüğü bildiriliyor. Bunun bir kader olmadığını, günlük düzende yapılacak değişikliklerle riskin azaltılabildiğini de biliyoruz. Aşağıdaki infografik, bu ilişkiyi ve koruyucu alışkanlıkları özetlemektedir.

Kronotip ve ruh sağlığı infografiği: biyolojik saatin uyku ve uyanıklık tercihlerini belirlediği; gece geç saatlerde aktif olmayı tercih eden akşamcıl bireylerde majör depresyon ve mevsimsel duygudurum bozukluğu riskinin yaklaşık iki kat yüksek bulunduğu; bu kişilerde uykusuzluk ve uyku saatinin kayması gibi sorunların daha sık görüldüğü; geç saatlerde aktif olmanın alkol ve madde kullanımı riskini artırabildiği; risk mekanizmaları arasında uyku düzenindeki değişkenlik, duygu düzenlemede zorlanma ve sosyal yalnızlık hissinin sayıldığı; koruyucu davranışlar olarak sabahları parlak ışığa çıkmanın vücut saatini öne çektiği, hafta sonları dahil uyku saatlerini sabit tutmanın biyolojik saati koruduğu ve gün içindeki fiziksel ve sosyal etkinlikleri düzenli tutmanın ruhsal dayanıklılığı artırdığı.

Görseli büyütmek için tam boyutta açabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Akşamcıl olmak bir hastalık değildir ve depresyona yol açacağı anlamına gelmez; burada anlatılan, toplum düzeyinde gözlenen bir risk farkıdır. Kronotip kısmen kalıtsaldır, vardiyalı çalışma gibi zorunluluklar da uyku saatlerini belirleyebilir; bu nedenle "düzeni kuramıyorum" duygusuna kapılmayınız. Uyku sorunlarınız sürüyorsa ya da gündüz işlevselliğinizi etkiliyorsa bir uyku ya da ruh sağlığı uzmanına danışınız.

← Ruh sağlığı hakkında bölümüne dön