Prof. Dr. Mehmet Yücel Ağargün ← Ruh sağlığı hakkında
Hasta Bilgilendirme

Ginkgo Biloba ve Yaşa Bağlı Bellek Sorunları

Ginkgo biloba özütü, yaşlanmayla ortaya çıkan unutkanlık ve demans tablolarında en çok araştırılan bitkisel ürünlerden biridir. Kanıtlar umut vericidir, ancak iki nokta çoğu zaman atlanır: beklenen yarar ölçülüdür ve eczane rafındaki her ginkgo ürünü, çalışmalarda kullanılan ürünle aynı değildir. Aşağıdaki infografik, konuyu ele alan güncel bir derlemenin bulgularını ve bu bulguların hangi sınırlar içinde okunması gerektiğini özetlemektedir.

Ginkgo biloba ve yaşa bağlı bellek sorunlarını anlatan infografik. Birinci bölüm, çalışmalardaki ürünün her ginkgo ürünü olmadığını vurgulamaktadır: klinik çalışmaların hemen tamamında içeriği belirli oranlarda sabitlenmiş yalnızca iki standart özütten biri kullanılmıştır; bu özütlerde etkili maddeler yaklaşık yüzde 22 ile 27 flavonoid ve yüzde 5 ile 7 terpen laktonu aralığına ayarlanır ve ginkgolik asit gibi zararlı olabilen bileşenler milyonda 5'in altına indirilir; standart dışı ürünlerde içerik değişkendir. İkinci bölümde yararın büyüklüğü verilmektedir: demans çalışmalarının birleştirilmesinde belirgin düzelme gösterenlerin oranı yaklaşık yüzde 25'tir; tedavi edilen her dört ya da beş kişiden birinde belirgin bir yarar beklenmektedir; etki büyüklüğü bilişsel işlevde 0,62 ile orta düzeyde, yaşam kalitesinde 0,25 ile küçüktür. Bu düzeyin hâlihazırda kullanılan demans ilaçlarıyla karşılaştırılabilir bulunduğu ve gerektiğinde onlarla birlikte kullanılabildiği, ancak bunun bir tedavi olmadığı, hastalığı geri döndürmediği ve tek başına ilerlemesini durdurmadığı belirtilmektedir. Üçüncü bölümde durumlara göre kanıt düzeyi sıralanmaktadır: demansta en güçlü, Alzheimer tipi ve damarsal demansta bilişsel işlev ile günlük yaşam etkinliklerinde olumlu etki; hafif bilişsel bozuklukta iyi; baş dönmesi ve dengede orta; öznel bellek yakınmasında sınırlı; kulak çınlamasında çelişkili, iki derleme olumlu bulurken iki meta-analiz plaseboya üstünlük saptamamıştır; COVID sonrası belirtilerde çok zayıf, yalnızca olgu bildirimi düzeyinde; diğer tüm kullanımlar için yeterli veri bulunmamaktadır. Dördüncü bölüm bilginin nasıl okunması gerektiğini anlatmaktadır: kaynak yeni bir deney değil bir derlemedir; tüm çalışmalar aynı sonuca varmamıştır ve geçmişteki geniş kapsamlı bir değerlendirmede öngörülebilir bir yarar gösterilememiştir; derlemenin hazırlanması standart ginkgo özütü üreten bir firma tarafından desteklenmiş ve yazarların tümü bu tür firmalardan danışmanlık ya da konuşmacı ücreti almıştır. Son bölümde kullanmayı düşünenler için uyarılar yer almaktadır: önce hekime danışmak gerekir, çünkü unutkanlığın altında tiroid hastalığı, B12 eksikliği, depresyon veya ilaç yan etkisi gibi geri dönüşlü nedenler olabilir; kan sulandırıcı kullananlar ya da ameliyat olacaklar bunu mutlaka bildirmelidir, çünkü ginkgo kanama eğilimini artırabilir; mevcut demans ilaçları bırakılmamalıdır; yeni ya da hızlı ilerleyen unutkanlık bir takviyeyle geçiştirilmemeli, değerlendirme istenmelidir.

Görseli büyütmek için tam boyutta açabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez ve herhangi bir ürünün önerilmesi anlamına gelmez. Ginkgo dâhil hiçbir takviyeyi hekiminize danışmadan başlatmayınız ve mevcut ilaçlarınızın yerine kullanmayınız. Ginkgo kanama eğilimini artırabildiğinden, kan sulandırıcı kullanıyorsanız veya bir girişim planlanıyorsa bunu hekiminize mutlaka bildiriniz. Unutkanlığın altında tiroid hastalığı, B12 eksikliği, depresyon ya da ilaç yan etkisi gibi geri dönüşlü nedenler bulunabilir; bu nedenle yeni başlayan ya da hızlı ilerleyen bellek sorunlarında önce değerlendirme yapılmalıdır. Görselde özetlenen derlemenin hazırlanması, standart ginkgo özütü üreten bir firma tarafından desteklenmiştir; bu bilgi, sonuçların değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulmalıdır.

← Ruh sağlığı hakkında bölümüne dön