Hasta Bilgilendirme

Bipolar Bozukluk İlaçlarının Cilt Yan Etkileri

Bipolar bozukluk tedavisinde kullanılan duygudurum düzenleyiciler ciltte döküntü, akne benzeri kabarcıklar veya saç dökülmesi yapabilir. Bu yan etkiler kişinin tedavisini aksatmasına ya da kendi başına bırakmasına yol açabildiği için önemlidir — oysa çoğu hafiftir, ciddi olanlar seyrektir ve hangi ilaçta neyin ne zaman beklendiğini bilmek hem gereksiz endişeyi hem de gecikmeyi önler. Aşağıdaki infografik, 50 çalışmanın bir arada değerlendirildiği güncel bir derlemenin bulgularını özetlemektedir.

Duygudurum düzenleyicilerin cilt yan etkilerini özetleyen infografik. Birinci bölümde her ilacın en sık görülen cilt yan etkisi ve havuzlanmış sıklığı yüzde 95 güven aralığıyla verilmektedir: lamotrijinde döküntü yüzde 9,2 (7,2–11,8) ile dört ilaç arasında en yüksek orandır; karbamazepinde döküntü yüzde 6,0 (4,4–7,6); valproatta saç dökülmesi yüzde 4,6 (3,0–6,7) ve ayrıca döküntü yüzde 2,9; lityumda akne benzeri döküntüler yüzde 4,2 (1,0–16,2), ayrıca saç dökülmesi yüzde 1,9 ve döküntü yüzde 1,3. İkinci bölüm yan etkilerin ne zaman ortaya çıktığını anlatmaktadır: lamotrijinde ciddi cilt reaksiyonlarının neredeyse tamamı ilk 8 haftada görülmüştür ve riski azaltan en önemli etken doza yavaş çıkılmasıdır, valproatla birlikte kullanıldığında doz yarıya indirilir; valproatta saç dökülmesi genellikle 3. ile 6. ay arasında fark edilir; lityumda saç dökülmesi 2. ay, akne benzeri döküntüler 4. ay, renk koyulaşması 3-5. aylar dolayında bildirilmiştir; karbamazepin için zamanlama verisi sınırlıdır. Üçüncü bölümde ciddi reaksiyonların sıklığı verilmektedir: lamotrijinde ciddi cilt reaksiyonu yüzde 0,04; karbamazepinle bu derlemede ağır reaksiyon bildirilmemiştir; cilt yan etkisi nedeniyle ilacı bırakanların oranı yüzde 1'in altındadır ve lityum, valproat ile karbamazepin için Stevens-Johnson sendromu ve toksik epidermal nekroliz gibi ağır tablolar görülmemiştir. Dördüncü bölüm ciltte bir değişiklik fark edildiğinde yapılacakları sıralamaktadır: ilacı kendi başına bırakmamak ve önce hekime haber vermek; lamotrijin kullanırken döküntü çıktığında beklemeden hekime ulaşmak, özellikle ateş, ağız içinde veya göz çevresinde yara, ciltte su toplaması ya da soyulma eşlik ediyorsa bunun acil bir durum olduğunu bilmek; saç dökülmesinin genellikle geri dönüşlü olduğunu ancak yine de hekimle konuşmak gerektiğini bilmek; doz artışlarını takvime uygun yapmak; kullanılan tüm ilaçları hekime bildirmek, çünkü valproat ile lamotrijin birlikte alındığında döküntü riski artar. Son bölümde bulguların ne kadar kesin olduğu açıklanmaktadır: 6980 kayıt arasından seçilen 50 çalışma değerlendirilmiş, meta-analize lityum için 13, valproat için 12, karbamazepin için 8 ve lamotrijin için 19 çalışma girmiştir; çalışmaların yaklaşık yarısı orta, yüzde 30'u yüksek yanlılık riski taşımaktadır; değerlendirmeyi çoğunlukla dermatolog yapmadığı için oranlar olduğundan düşük çıkmış olabilir; güven aralıkları geniştir.

Görseli büyütmek için tam boyutta açabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. İlaç tedavinizde hiçbir değişikliği hekiminize danışmadan yapmayınız — duygudurum düzenleyicisini ansızın kesmek nüks riskini artırır. Görseldeki oranlar birçok çalışmanın birlikte değerlendirilmesiyle elde edilen ortalamalardır; bir kişinin bu yan etkiyi yaşayıp yaşamayacağını öngörmez ve güven aralıkları geniştir. Lamotrijin kullanırken ciltte döküntü çıkarsa, özellikle tedavinin ilk haftalarındaysanız ya da döküntüye ateş, ağız içinde veya göz çevresinde yara, ciltte su toplaması veya soyulma eşlik ediyorsa, beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

← Ruh sağlığı hakkında bölümüne dön